In Memoriam: Ian Murdock

06a32fcJuče smo svi bili zatečeni tužnim vijestima da je preminuo Ian Murdock koji je u open source zajednici poznat kao osnivač Debian Kinux projekta. Debian je jedna od najpznatijih grana u Linux familiji, a danas na Debian projektu radi preko 1000 ljudi. Ian je adio i kao CTO Linux fondacije, bio je Senior Leader u Sun Microsystems, a učestvovao je i u projektu Docker, kao i mnogim drugim.

Tužnu vijest o Ian-ovoj smrti možete naći na sajtu Debian projekta ovdje, kao i na stranicama bloga projekta Docker.

 

Ubuntu Hour na ljetnjoj školi nauke

1

Od 17-23 Avgusta na Ivanovim koritima se održava ljetnja škola nauke koju organizuje Prona. Pored 36 polaznika iz Crne Gore, uljučeni su bili profesori i predavači iz zemlje i inostranstva iz oblasti nauke.
Juče, zbog nenajavljenog dolaska, morali smo da čekamo prvi slobodan termin (koji je ujedno bio i poslednji za taj dan). U pitanju je bio period od 15-20 minuta nakon svih završenih predavanja. Zbog napornog dana, ostali su 12 najupornijih željni da čuju šta imamo da im saopštimo. Priču smo vodili Stefan Vojvodić i Mladen Radović. Razgovor je bio fokusiran na slobodan softver kao izbor u preduzećima. Na naše oduševljenje, prisutni su i ranije čuli za Ubuntu, neki ga koriste iz hobija, dok su par prisutnih članovi OpenSource zajednica iz Srbije i Crne Gore (Mozila CG). Tokom našeg „časa“ podijeljni su diskovi Ubuntu 14.04 i naljepnice „powered by ubuntu“.
Zbog kratkog vremena nismo stigli da odradimo „demonstraciju sile“ na računaru, ali očekujemo da će polaznici ljetnje škole makar iz znatiželje pokrenuti Ubuntu na svojim računarima.
Ovim putem se zahvaljujemo organizatorima i domaćinu na gostoprimstvu.

2
3
4

Guido van Rossum

Guido van Rossum je rođen 1956 godine u Holandiji i poznat je svijetu kao autor danas veoma popularnog programskog jezika Python. Školu , fakultet, i magistarske studije je završio u Holandiji u Amsterdamu. Radio je za razne istraživačke institute u Holandiji i Americi. Od 2005-e do 2012 Van Rossum radi za Google, gdje pola svog vremena koristi za razvoj Python programskog jezika. Od 2012-e godine radi za DropBox.

Guido Van Rossum: autor programskog jezika Python
Guido Van Rossum: autor programskog jezika Python

Pre Python programskog jezika, Guido je radio na programskom jeziku ABC. Programski jezik Python je nastao kao „hobi“ projekat započet 1989-e godine za vreme božićnih i novogodošnjih praznika. Naziv za jezik dolazi od čuvene zabavne serije Monti Pajtonovaca. 1999-e godine, Van Rossum šalje predlog američkoj agenciji DARPA pod nazivom „Računarsko programiranje za sve“ (Computer programming for everybody) u kome se definišu ciljevi za Python, a to su:

  • jednostavan i intuitivan programski jezik
  • open source tako da svako može da doprinese njegovom razvoju
  • razumljiv kod blizak govornom jeziku
  • podobnost za svakodnevne potrebe i skraćeno vrijeme razvoja

newlogo-repro

Red Hat: Nagrada za žene u Open Source-u

Red Hat je uveo sponzorstvo Nagrade za žene u Open Source-u. Traže se nominacije za žene koje su doprinijele nekom open source projektu ili zajednici. Još davne 1940-e godine, 6 žena je bilo uklljučeno u programiranje ENIAC-a, prvoh elektronskog kompjutera na svijetu. Žene su imale i imaju ključnu ulogu u razvoju tehnologija. Red Hat smatra da je Open Source budućnost tehnologija i tehnološkog razvoja i želi uvođenjem ove nagrade da prepozna doprinos žena Open Source pokretu.

Red Hat: Nagrada za žene u Open Source-u
Red Hat: Nagrada za žene u Open Source-u

Douglas C. Engelbart

Svi mi znamo da su Microsoft i Apple zaslužni za lakoću korišćenja računara uz pomoć miša, prozore i  grafičke interferse, zar ne? Ne, pogrešno! Još 60-ih godina prošlog vijeka, američki inženjer i pronalazač Douglas Engelbar, je vodio projekat pod nazivom Augmentation of Human Intellect (slobodan prijevod „povećanje ljudskog intelekta“) u Stanford Research Institute (SRI),  Kalifornija, neprofitnoj organizaciji osnovanoj još 1946-e kao centar za inovacije i ekonomski razvoj regiona. Rezultat projekta je bio oN-Line System  (NLS) – kompjuter sa sistemom koji je podržavao pokretanje kursora mišem, kao i grafičke prozore za rad sa tekstom. Gospodin Engelbar ima oko 50-ak patenata, među kojima i patent za prvog miša. Čitav razvoj je bio inspirisan načinom kako deca u vrlo ranoj dobi uče. Engelbart je demonstrirao NLS sistem još 968-e godine i njegova prezentacija se popularno naziva „Majka svih demo-a“.

Doug Engelbart - čovek koji je zaslužan za miš, prozore, i GUI interakciju sa računarima
Doug Engelbart – čovek koji je zaslužan za miš, prozore, i GUI interakciju sa računarima

Engelbart-ovo istraživajne i NLS sistem su direktno uticali na razvoj Xerox-ovog sistema pod nazivom Xerox PARC. U Xerox-ovom razvojnom timu je bilo više ljudi koji su prešli iz SRI početkom 70-ih. I ako Xerox-ove radne stanice nisu bile komercijalno uspješne, imale su ogroman uticaj na razvoj Apple Macintosh, MS Windows, i Sun Microsystems proizvode tokom 80-ih i 90-ih godina. Kao ilustraciju možete baciti oko na ekran Xerox Star računara iz ranih 80-ih. Početkom 80-ih nekolicina ljudi iz Xeorx PARC grupe prelazi u Apple i počinje ran na Apple Lisa i Macintosh kompjuterima.

Pogled na Xerox Star radne stanice iz 1981. godine
Pogled na Xerox Star radne stanice iz 1981. godine

Interesantni linkovi::

  • Demo sa video klipovima [link]
  • Wiki stranice o istoriji GUI [link]
  • Wiki stranice o Doug Engelbart-u [link]
  • The Mother of All Demos [link]

Blake Ross

Blake Aaron Ross je mladi Američki programer rođen 1985. godine. Proslavio se kao jedan od ko-kreatora Mozilla Firefox internet čitača (browser) zajedno sa Dave Hyatt-om. Još u osnovnoj školi Blake se interesovao za kompjuterske igrice, a interes za igricu SimCity ga je motivisao da i sam napravi nekoliko jednostavnijih igrica.

Blake Aaron Ross, ko-autor Mozilla Firefox-a
Blake Aaron Ross, ko-autor Mozilla Firefox-a

Ono što je interesantno je da se Blake susreo sa Netscape web čitačem ubrzo nakon što je Netscape postao open source te se Blake kao veoma mlad programer zainteresovao da se priključi timu i unapređuje kod Netscape web čitača. Jedna od njegovih motivacija da unapređuje open source web čitač je bilo i to što je njegova majka bila veoma nezadovoljna sa Internet Explorer-om. Blake postaje intern u Netscape Communication Corporation sa svega 14 godina. Iste godine se upisuje i na Stanford University. Pošto je Netscape uskoro kupljen od AOL (America On Line) direkcija razvoja ovog web čitača je podređena direktnom interesu AOL kompanije. Blake zajedno sa Dave Hyatt-om započinje Mozilla Firefox open source projekat koji vrlo brzo dobija ogroman momentum i podršku korisnika upravo zbog jednostavnosti, brzine, i nezavisnosti od velikih korporacija. Firefox je izdat 2004 godine, kada je Blake imao samo 19 godina i vrlo brzo zauzeo popriličan deo marketa. Priča se da je za godinu dana bilo preko 100 miliona preuzimanja Firefox čitača. Dvojica momaka postaju milioneri zahvaljujući open source projektima Firefox i Thunderbird.

Ako se pitate kako Mozilla Foundation zarađuje od besplatnog open source softvera ilustrovaćemo to primjerima za 2011. i 2012. godinu. Mozilla je 2011. godine zaradila $163 miliona dolara (!!!), a 2012. godine čak $311 miliona. Oko 90% zarade dolazi, vjerovali ili ne, od ugovora sa Google-om. Naime, prilikom preuzimanja i instalacije Firefox web browser-a, osnovna prekonfigurisana home  stranica (stranica koja se otvori kad startujete Firefox) je podešena na Google.com – to je to. Prema tome, ukoliko ste mladi i volite kompjuterske igrice, programiranje, logiku i matematiku, bacite se na učenje. Pronađite neki interesantan OSS projekat, priključite se, i naučite više. Ako ste roditelj, osim sporta i zabave, nije loše da djecu izložimo i čarima programiranja i informatike. Možete zamisliti kako se Blake-ova majka iznenadila kad je saznala da je sin postao milioner pre nego što je postao punoletan. Interesanan članak o njemu je objavljen i u IEEE Spectrum magazinu.